Ogród naturalny, sosny, jałowce i inne rośliny              

Rozdziały: 4 pory roku,  
od piasku do ogrodu (uprawa roślin na piaszczystej glebie)
jałowce (Juniperus)

Do dołu strony

 26 marca - wiosenne opady śniegu łamią gałęzie starym sosnom. Zarówno jesienne jak i wiosenne śnieżyce są groźne dla  drzew iglastych, których igły mocno trzymają wilgotny śnieg.

30 marca -  dereń jadalny kwitnie zanim wypuści liście - jesienią będzie obsypany czerwonymi owocami.  

Ciemierniki posiadające cały rok zielone liście zdobią słoneczne zakątki, zaś   przebiśniegi wysuwają białe dzwonki spomiędzy traw. 

Dywany samorzutnie rozsiewających się  pierwiosnków i niezapominajek wypełniają pozostawione im miejsca, bergenie wysuwają spomiędzy wielkich liści kiście różowych kwiatów, a pigwowiec japoński zaczyna się czerwienić.

 
26 maja - 2 czerwca. Młode pędy jałowca są coraz większe, płot kraszą kwiaty Clematisa, zaś rododendrony zdobią ogród jaskrawymi barwami.

Lato

Niebieskie kwiaty szałwi, czerwone pelargonii i żółto-pomarańczowe gailardii  odcinają się na tle jałowców.

 
4 sierpień. W ogrodzie konieczna jest szopka - można ją osłonić jałowcami lub tujami. Na sąsiedniej posesji stoi uschnięta sosna - bardzo lubią ją wrony, gołębie grzywacze, sroki, ale czasem usiądzie młody bocian po lekcji latania

  Przeróżne rozchodniki i trawa kostrzewa tworzą najniższe piętro lasu. Pod sosnami wysyp kani. Będzie co jeść.

Aster krzaczasty (Aster dumosus )

Zima 

Zieleni w ogrodzie ubyło. Gdyby nie 'iglaki' ogród byłby bardzo smutny. Na zdjęciu jałowiec pośredni 'Hetzii', chiński 'Obelisk' oraz tuja. 

Zdjęcie przedsawia gałązkę jałowca 'Hetzii' z szyszkojagodami. 
Sosny tracą jesienią igły, które niestety trzeba usuwać z zimozielonych krzewów - najlepiej to się robi mocnym strumieniem wody przy okazji jesiennego nawilżania piaszczystej gleby (w lecie grunt potrafi przeschnąć na głębokość 0,5 m). 

Juniperus procumbens 'Nana' oraz juniperus communis 'Suecica Aurea' w zimowej szacie. Uschnięte kiście kwiatów rozchodnika okazałego pozostawiłem jako dodatkową naturalną dekorację. Mogą z niej korzystać ptaki. 

Uprawa roślin na piaszczystej glebie i pod sosnami

Do góry strony

Naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea) - bylina wysokości do 1,2 m o pojedynczej łodydze i lancetowatych liściach tworzących w dolnej części kępę. Kwiaty dzwonkowe (czerwiec i lipiec)  w odmianach od białej do purpurowej barwy.

Dalia (Dahlia) -  pochodzi z górzystych regionów Meksyku i Gwatemali. Do Europy została sprowadzona pod koniec XIX wieku. Do krzyżowań użyto dalię zmienną (Dahlia pinnata), która w wyniku zabiegów hodowlanych wydała nadzwyczaj zróżnicowane potomstwo. Rozwija się z bulw sadzonych do gruntu na początku maja.

Lilak pospolity (Syringa vulgaris) - nazywany niewłaściwie bzem. Rozrasta się kłączami w duże kępy. Liczne odmiany hodowlane.

Rododendrony pomiędzy sosnami. niżej pąki kwiatowe.

Rododendron (Rhododendron) - zwany różanecznikiem - najbardziej odpowiada mu wilgotny klimat.  Dla różaneczników trzeba wybierać miejsca osłonięte przed wiatrem, zacienione i wilgotne, np. pod drzewami, nad zbiornikiem wodnym. Liczne odmiany hodowlane.

Juka wspaniała (Yucca gloriosa) - bylina pochodząca z Ameryki. Roślina odporna na choroby i szkodniki. 
Gdy zakwitnie całe grono obumiera, ale wtedy wokół rośliny wyrastają młode rozety.
Juki rosną najlepiej na dobrze zdrenowanej glebie, niekoniecznie urodzajnej. Odczyn podłoża powinien wynosić pH 6,5-8.

Borówka wysoka zwana amerykańską (Vaccinium corymbosum) - pochodzi z Ameryki Północnej. Krzewy dorastają do 2 m wysokości i do 2,5 m rozpiętości. Plon 3 - 7 kg z krzewu (zależy to oczywiście od odmiany i kondycji krzewu). Owoce są kuliste, spłaszczone, barwy czarnej lub fioletowej z niebieskim nalotem o średnicy od 8 do 25 mm.

Lilia (Liliaceae) - wszystkie jej gatunki i odmiany wymagają gleby przepuszczalnej i niezbyt zwięzłej (w żadnym wypadku nie może być ona podmokła).    Warstwa ziemi wokół korzeni, wyrastających z cebuli i na łodydze nad cebulą, powinna być  zasobna w próchnicę.  Lilie sadzimy  na stanowiskach nasłonecznionych lub półcienistych, a powierzchnię ziemi ściółkujemy korą .

Posiadając kawałek leśnego terenu z dużymi sosnami mamy zwykle zbyt wiele cienia, nieurodzajną, zbyt suchą glebę, a kompost, nawozy i torf szybko są rozkładane. Jest to rezultat zbyt dużej zawartości  piasku (ziarna kwarcu średnicy 0,05-1 mm) w glebie, zmieszanego  na ogół z niewielką ilością  iłów  oraz  próchnicy (głównie w wierzchniej warstwie). Z  wadami tymi częściowo warto się pogodzić, bo piaszczysta gleba ma szereg zalet:

Gdy gleba, choć piaszczysta, zawiera  20% - 30% iłów i próchnicy w suchej masie, to ma zupełnie dobre warunki wodno-powietrzne. Czym tych składników jest mniej, tym woda szybciej paruje i łatwiej przenika w głąb gruntu, a gleba  wysycha. 

Jeśli w wierzchniej warstwie gleby do głębokości ok. 60 cm  występuje piasek w dużej ilości, a ziemia ściśnięta  w dłoni nie zachowuje formy bryły, to  na części terenu przeznaczonej pod uprawę warto wykonać prace związane z ulepszaniem gleby, polegające na wprowadzeniu do gleby gliniastej ziemi i torfu. 

   Przed rozpoczęciem tych działań powinniśmy oznaczyć własności gleby (także określić zanieczyszczenia) oraz  mieć wizję przyszłego ogrodu uwzględniającą istniejący starodrzew.  Proponuję nie spieszyć się z wykorzystaniem całej działki, a czynić to stopniowo w miarę rozwoju naszego ogrodniczego smaku i wiedzy - po jakimś okresie  zawsze brakuje nam miejsca na nowe nabytki. Ogrodnictwo to rozkosz tworzenia, a w świecie roślin proces ten wymaga czasu. 

Miejsca, w których chcemy posadzić krzewy, użyźniamy do głębokości 0,6 m - w tym celu zdejmujemy wierzchnią warstwę gleby na bok i wybieramy piasek do głębokości 0,5 m  (można go wywieźć  na miejsce przyszłego skalnego ogrodu). W utworzony dołek sypiemy gliniastą ziemię (około 20 cm) i mieszamy z pozostałym piaskiem  na głębokość łopaty. Resztę dołka wypełniamy mieszanką 1:1:1 gliniastej ziemi, torfu i  wierzchniej warstwy gleby (tej odłożonej na bok). W czasie sadzenia krzewów dodamy jeszcze kompostu i wieloskładnikowego nawozu. 

Zbyt gęste zadrzewienie nie sprzyja podziwianiu ogrodu i rozwojowi roślin kwitowych - drzewa wzajemnie  zasłaniają się i zacieniaj podłoże.

  Miejsca na kwiatowe rabaty użyźniamy na głębokość 0,3 m -  wierzchnią warstwę zawierającą próchnicę kładziemy z boku i następnie wykopujemy piasek na głębokość łopaty.  W utworzone wgłębienie sypiemy gliniastą ziemię (około 15 cm grubości), a następnie  kredowany (odczyn pH: 5,5 - 6,5) torf  w ilości 40 litrów na 1 m2 i zagłębiając łopatę na pełną głębokość mieszamy ziemię z piaskiem i torfem na całej powierzchni rabaty. Na wierzch narzucamy zgarniętą uprzednio warstwę, dokładamy 40 litrów torfu i 20 litrów kompostu na 1 m2 i wszystko przekopujemy.  Niestety części organiczne ulegają stopniowo rozkładowi i należy je uzupełniać wprowadzając do gleby co 2 lata  30 litrów torfu o odczynie pH 5,5-6,5  i 10 litrów kompostu na 1 m2  rabaty.   Można też wysiewać takie rośliny, jak  np. łubin, facelię, seradelę, bobik, wykę, które użyźnią glebę jako zielony nawóz. Zalecane ilości  nasion na 10 m2  są następujące:

• łubin żółty 0,25 kg, facelia 0,02kg,
• łubin 0,18kg + fasola 0,02kg (na gleby suche, kwaśne),
• wyka 0,05 kg, gorczyca 0,02kg (wysiew zaraz po rozmarznięciu gleby), wykę ozimą siać sierpień/ wrzesień - dobra na piachy,
• peluszka 0,15kg, bobik 0,25kg,  saradela 0,03kg,  nostrzyk 0,02kg (ten ostatni odstrasza nornice).

Jednak,  gdy pod warstwą gleby, w której rosną rośliny  jest kilka metrów piasku, to  podsiąkanie wód gruntowych jest niewystarczające i częstsze  podlewanie jest nieuniknione.

Nawożenie.                   (powrót)         

Wygląd ogrodu w dużym stopniu zależy od umiejętnego nawożenia. Na  słabych glebach jest to jeden z najważniejszych zabiegów. Najlepszym nawozem jest kompost, a także kompostowany obornik (O procesie kompostowania czytaj  w " proekologia.pl/content.php?article.469".).  Dobre rezultaty daje także kompostowana kora i torfowe  substraty ogrodnicze.  Można stosować też sypkie wieloskładnikowe  mieszanki, jak np. Azofoska  w dawce 3 kg. na 100 m2 -  wczesną wiosną oraz 1 kg/100 m2 w czerwcu   (patrz także http://pl.wikibooks.org/wiki/Ekoogrodnictwo/Nawożenie). Nawożenie sypkim nawozem zbyt blisko łodygi lub pnia może spowodować uszkodzenie rośliny. Zamiennie można stosować nawozy w formie wodnego roztworu - wtedy dawki są mniejsze, a częściej podawane. Należy przestrzegać instrukcji umieszczonych na opakowaniach nawozów. Przedawkowanie sztucznych nawozów powoduje "spalenie" roślin. W przypadku krzewów ostatnie wieloskładnikowe (N-P-K) nawożenie można stosować w lipcu, później spowoduje zimą marznięcie delikatnych, zbyt intensywnie rosnących pędów. W sierpniu można stosować nawozy potasowe zwiększające odporność roślin na mróz i suszę. 

Żwirowe i skalne rabaty.        (powrót)

  Atrakcyjnymi rozwiązaniami zmniejszającymi ilość wody potrzebnej do podlewania ogrodu są kompozycje żwirowe.  Surowy kamienno-żwirowy układ można wzbogacić  kępami ozdobnych traw,  juk, jałowców czy innych roślin stosowanych w skalnych ogrodach. Wykonanie rabaty rozpoczynamy od rozłożenia na ziemi agrowłókniny ograniczającej utratę wilgoci oraz rozwój chwastów. W miejscach przeznaczonych na sadzenie roślin nacinamy krzyżowo włókninę, rozchylamy ją i wykopujemy dołki wielkości  kubła lub większe, następnie wsypujemy żyzną ziemię ogrodową, po czym sadzimy rośliny. Agrowłókninę przykrywamy żwirem i kamieniami tworząc interesującą kompozycję.

Istniejące pagórki oraz usypane wzgórze piasku warto wykorzystać do tworzenia wielopoziomowych, tarasowych ogrodów  skalnych. W ten sposób nierównomierność nawilżenia terenu będzie mniejsza oraz uzyskamy miejsca do kompozycji skalno-roślinnych. Na zdjęciu obok begonia pośród rozchodnika kaukaskiego. 

Układ kamieni i roślin powinien posiadać możliwie naturalny charakter, a jego tarasy zstępować w kierunku południowym. Można także wykorzystać fragmenty pni, karp i grubych konarów. Miejsca nasadzenia roślin wypełniamy mieszanką ziemi, torfu i piasku w stosunku 1:1:1. Niektóre polecane rośliny do obsadzania skalnej rabaty zestawiono poniżej.
   

Kwiatowe rabaty.               (powrót)  

Ze względu na słabe podsiąkanie  wody na piaszczystych gruntach wskazane jest sadzić cebulowe  rośliny kwitnące wiosną, kiedy jeszcze w glebie jest dużo wilgoci, oraz rośliny o mniejszych wymaganiach wodnych (aksamitki, bratki, stokrotki, goździki, maczki kalifornijskie, maki chińskie, łubin, krwawniki, rudbekie, juki czy pokazane obok na zdjęciu  słoneczniczki). Można także zrobić rabatę z ulepszoną glebą do głębokości 0,6 m, tak jak dla krzewów. Wtedy możemy uprawiać  wielko-kwiatowe i rabatowe róże, dalie, ślazówki czy lilie lub mieczyki. 

Kwiaty na rabatach ciekawie wyglądają na tle krzewów, a nawet w połączeniu z nimi, przy czym obowiązuje reguła "z tyłu wysokie i ku przodowi coraz niższe". Dobrze jest wykorzystywać jałowce, które mogą tworzyć kępy o zróżnicowanych formach i barwach od niebieskich, przez zielone do żółtawych. Wtedy także zimą rabaty będą ciekawie wyglądać. 

Ściółkowanie.          (powrót) 

Ściółka spełnia wiele ważnych funkcji: zapobiega przesuszaniu się podłoża, rozprzestrzenianiu chwastów i zmniejsza wahania temperatury gleby. Jest też dekoracyjna. Jako materiał na ściółkę może służyć  kora sosnowa, kompostowana kora, trociny  lub rozdrobnione zdrewniałe pędy. Materiały te sypiemy pod młodymi drzewami, krzewami i wokół bylin warstwą grubości co najmniej 5 cm.  Na zdjęciu śniadek wiechowaty wspaniale rosnący właśnie dzięki warstwie ściółki z kory. W czasie przesadzania i dzielenia bylin ściółkę możemy wprowadzić do gleby - poprawia ona jej strukturę, a także stanowi źródło próchnicy; kora jest jednak uboga w składniki mineralne, takie jak azot, fosfor oraz potas. Należy je uzupełnić nawozami mineralnymi.

Podlewanie .             (powrót)  

   Podstawowe zasady:

• Rabaty kwiatowe podlewamy tak, aby gleba nie schła poniżej głębokości 7-10 cm, i w takiej ilości aby ponownie nawilżyć tę warstwę. Podlewanie zwykle rozpoczynamy w maju, zwiększając częstotliwość w lipcu i sierpniu, zaś kończymy w październiku.
• W przypadku suchej aury okresowo podlewamy młode krzewy tak, aby gleba była wilgotna przynajmniej do głębokości  30 cm.
• Najlepsza pora na podlewanie w gorący dzień to wczesny ranek. O wschodzie słońca powierzchniowa warstwa gleby jest najchłodniejsza, a parowanie najmniejsze. Rośliny zostają zaopatrzone w wilgoć na okres upału, zaś w nocy ziemia przez nie zalane wodą kapilary pochłania z ochłodzonego powietrza dodatkową porcję wilgoci.
• Wieczorem obserwujemy zachowanie się niskich ziół i gdy są zwiędnięte, jest to znak, że wierzchnia warstwa gleby jest sucha.
• Obserwujemy rododendrony oraz inne rośliny wymagające wilgotnej gleby, czy nie zwijają liści - jest to znak do rozpoczęcia wieczornego lub porannego podlewania.
• Nie wszystkie miejsca wymagają tak samo intensywnego podlewania ze względu na różny stopień nasłonecznienia i różnice w warunkach uprawy. Wskazane jest posiadanie kalendarza podlewania i zaznaczanie na nim faktu podlania.
• Jesienią podlewamy jednokrotnie, ale intensywnie rośliny zachowują zielone liście i igły.

Ręczne podlewanie wężem z końcówką przy organoleptycznej kontroli wilgotności gleby jest skuteczne, ale czasochłonne. Rozprowadzenie wody po całym ogrodzie i automatyczne sterowanie zegarem oraz czujnikiem deszczu jest najwygodniejsze, wymaga jednak poniesienia sporego kosztu. Najczęściej poprzestajemy na ręcznym przestawianiu urządzeń zraszających - warto wtedy dla przybliżonej orientacji  notować rzeczywiste czasy, miejsca i terminy podlewania potrzebne dla uzyskania wymaganego nawilżenia gleby.